Woda zawiera zawsze składniki powietrza: tlen, azot, dwutlenek węgla, siarkowodór i inne. Konieczne jest pozbycie się gazów agresywnych, które korodują aparaturę. Najbardziej agresywny jest tlen. Odpowiednie urządzenia celowo jest umieszczać po podgrzewaczu, gdyż to zmniejsza rozpuszczalność gazów.
Odgazowanie mechaniczne - polega na odpędzeniu rozpuszczonych gazów, czemu sprzyja rozwinięcie powierzchni przez: rozpylenie wody, intensywne mieszanie, przedmuchiwanie powietrzem (wyłącznie do usuwania CO2 i H2S)
odgazowanie termiczne - urządzenia do odgazowania termicznego pracują przy zastosowaniu podciśnienia lub nadciśnienia.
-
Odgazowywanie wody
-
Odgazowanie chemiczne
Metoda ta służy przede wszystkim do usuwania tlenu, którego dopuszczalna zawartość w wodzie do kotłów zwykłych (15-20 ata) wynosi 0,5 mg/l, a do wysokoprężnych 0,05mg/l.
Do tego celu używa się reduktorów. Stosuje się: siarczyn sodowy, dwutlenek siarki, hydrazynę, podsiarczyn sodowy, fosforyn sodowy, chlorek żelazawy.
Dobre wyniki daje też filtrowanie wody przez wiórki żelazne i miedziane, które reagują z tlenem oraz agresywnym dwutlenkiem węgla z wody na zasadzie korozji.
-
Odkrzemianie wody
Krzemionka występuje w postaci rozpuszczalnej lub koloidowej, często jest ługowana ze złóż filtrów piaskowych. Jest to niepożądany składnik gdyż daje kamień o b. małym przewodnictwie. Koloidalna krzemionka jest lotna i z parą dostaje się do turbin, gdzie osiada na łopatkach, zmniejszając wydajność tych pomp. Zwykle usuwa się ją metodami chemicznymi i fizyczno-chemicznymi (nigdy do końca).
Odkrzemianie za pomocą wapna - już w procesie dekarbonizacji metodą wapienną adsorbuje się na osadach soli wapnia oraz wytrąca się krzemian wapnia. Wadą tej metody jest konieczność usuwania nadmiaru mleka wapiennego, stosuje się ją do wód o niskich zawartościach SiO2.
-
Odkrzemianie elektrolityczne
Polega na zanurzeniu do oczyszczanej wody elektrod aluminiowych lub żelaznych, podłączonych do źródła prądu stałego. Anoda wysyła do wody jony Al3+, które w przestrzeni anodowej wytwarzają wodorotlenek glinu na którym adsorbuje się krzemionka i wraz z nim jest zatrzymywana na filtrach żwirowych.
-
Odkrzemianie za pomocą jonitów
Polega na związaniu krzemionki w kwas fluorokrzemowy, który następnie zatrzymywany jest przez silnie zasadowy anionit (usuwana jest tylko krzemionka w postaci jonowej).
-
Odwrócona osmoza technologia i historia (ang. Reverse Osmosis)- RO
Odwróconą osmozę stosuje się do separacji związków małocząsteczkowych (sole nieorganiczne, małocząsteczkowe związki organiczne) od rozpuszczalnika. Konieczne jest stosowanie wyższych ciśnień trans-membranowych niż w przypadku ultra i mikro-filtracji, ponieważ związki małocząsteczkowe charakteryzują się wyższymi ciśnieniami osmotycznymi. Ciśnienia te zależą od stężenia znaczniej, niż w przypadku roztworów związków wielkocząsteczkowych.
U podstaw procesu odwróconej osmozy leży zjawisko osmozy naturalnej. W układzie, gdzie membrana rozdziela roztwór od rozpuszczalnika lub dwa roztwory o różnym stężeniu, następuje samorzutne przenikanie rozpuszczalnika przez membranę w kierunku roztworu o większym stężeniu. Ciśnienie zewnętrzne równoważące przepływ osmotyczny zwane jest ciśnieniem osmotycznym, i jest charakterystyczny dla danego roztworu.
Jeżeli po stronie roztworu wytworzy się ciśnienie hydrostatyczne przewyższające ciśnienie osmotyczne, rozpuszczalnik będzie przenikał z roztworu bardziej stężonego do rozcieńczonego, a więc w kierunku odwrotnym niż w procesie osmozy naturalnej. Dla procesu tego zaproponowano nazwę odwrócona osmoza. Równolegle stosowana jest czasem nazwa hiperfiltracja.
Odwrócona osmoza pozwala oddzielić rozpuszczalnik (wodę) od substancji rozpuszczonych nawet o stosunkowo niskiej masie cząsteczkowej, np. sole i cukry. Mechanizm rozdziału ma charakter dyfuzyjny. Ciśnienia robocze stosowane w procesie odwróconej osmozy ze względu na wysoką wartość ciśnień osmotycznych rozdzielanych roztworów są wysokie i wynoszą od 1 do 10 MPa.
Odwrócona osmoza została po raz pierwszy zastosowana w 1953 roku do odsalania wody morskiej. Wprowadzenie jej do przemysłu nastąpiło dopiero w latach sześćdziesiątych po opracowaniu przez Loeb'a i Sourirajana technologii wytwarzania na skalę przemysłową wysokowydajnych, a jednocześnie selektywnych membran asymetrycznych. Jest to proces rozdziału składników o małej masie cząsteczkowej M<300. Średnice rozdzielanych cząstek i cząsteczek mogą wynosić od kilku do kilkunastu angstremów. Cząstki i cząsteczki zatrzymywane przez membranę prowadzą do wzrostu stężenia po tej stronie membrany, co z kolei wywołuje wzrost ciśnienia osmotycznego, które niweluje siłę napędową procesu. Przepływ filtratu (permeatu) jest możliwy wówczas, gdy ciśnienie zewnętrzne przekroczy ciśnienie osmotyczne.
W przeciwieństwie do tradycyjnego filtra, odwrócona osmoza może rozdzielać składniki roztworów do zakresu rozmiaru molekularnego, co sprawia, że jest ona konkurencyjna w stosunku do innych metod oczyszczania wody. Istnieje możliwość łączenia jednostek membranowych z klasycznymi procesami inżynierii chemicznej, np. wymianą jonową, destylacją, krystalizacją.
Odwrócona osmoza jest procesem wysokociśnieniowym, a wielkość ciśnienia zewnętrznego, w zależności od rodzaju membrany i warunków prowadzenia procesu, zmieniać się może w granicach od 1,5 do ok. 10 MPa.
Procesy RO można podzielić zasadniczo na trzy grupy:- osmoza wysokociśnieniowa (6 – 10 MPa) stosowana do odsalania wody morskiej,
- osmoza niskociśnieniowa (1,5 – 4,5 MPa) służąca do odsalania mniej zasolonych wód odpadowych,
- nanofiltracja (0,3 – 3,0 MPa).
Pierwsze dwie techniki pozwalają separować sole lub małocząsteczkowe związki organiczne z roztworów ze skutecznością rzędu 95 do 99%.
-
Opory transportu cieczy na modułach membranowych
W trakcie realizacji separacji płnów w procesie membranowym obserwuje się spadek objętości strumienia permeatu w czasie. Wielkość tego spadku jest różna dla różnych procesów membranowych.
Jako przyczyny tego zjawiska wymienia się:- polaryzację stężeniową,
- adsorpcję na powierzchni membrany,
- tworzenie warstwy żelowej na powierzchni membrany,
- zatykanie porów membrany stałymi mikrozanieczyszczeniami,
- deformację porów pod wpływem ciśnienia,
- zaczopowanie powierzchni membranowej,
W układzie modelowym mamy do czynienia z oporem samej membrany. Membrana charakteryzuje się różną szybkością transportu poszczególnych składników roztworu, a w pewnych przypadkach nawet całkowicie je zatrzymuje. Tak się dzieje w procesie zatężania, w wyniku czego, w pobliżu powierzchni membrany tworzy się warstwa substancji rozpuszczonej o wyższym stężeniu, zwana warstwą polaryzacyjną.
-
Obojętny
Chemicznie nieczynny, niereaktywny.
-
Obudowa filtra
Metalowy lub plastikowy zbiornik, zazwyczaj w kształcie walca zawierający wkład lub wkłady filtracyjne, posiadający wlot oraz wylot umożliwiający doprowadzenie oraz odbiór oczyszczanego strumienia.
-
Odsalanie
Ogólne określenie procesów usuwania soli i innych minerałów z wody morskiej, w celu uzyskania słodkiej wody zdatnej do nawadniania lub spożycia.
-
Odstojnik, osadnik
Zbiornik, w którym przebiega grawitacyjne osiadanie zanieczyszczeń zawartych (w postaci zawiesin) w zanieczyszczonej wodzie (również ściekach) umożliwiający wykorzystywanie wody w obiegu zamkniętym.
-
Odwadnianie
Proces fizycznego usuwania wody ze ścieków szlamu, zatężanie ścieków.
-
Odwirowanie
Proces rozdziału dwóch substancji o różnych gęstościach na skutek wprowadzenia ich w ruch wirowy, zazwyczaj stosowany w celu rozdziału zawiesin na substancje stałe i ciecz.
-
Opór przepływu
Opór stawiany przez materiał filtracyjny oczyszczanemu strumieniowi.
-
Osuszacz
Środek suszący lub medium używane do dehydratacji powietrza i innych gazów, np. żel krzemionkowy, sita molekularne, węgiel aktywny.
-
Odmuliny
Odmuliny – woda kotłowa o znacznej zawartości szlamów, odprowadzana z najniższego punktu (najniższych punktów) objętości wodnej parownika kotła.
-
Odsoliny
Odsoliny – woda kotłowa o stosunkowo dużej zawartości soli, odprowadzana w sposób ciągły z miejsca o najwyższej koncentracji soli w objętości wodnej parownika kotła parowego (najczęściej tuż poniżej najniższego poziomu wody w kotle).
-
Odwrócona Osmoza do Wody Morskiej (SWRO)
SWRO - potocznie w nazewnictwie nazywane jest systemem do odsalania wody morskiej wysoko zasolonej. Ciśnienia podawane do odsalania wody morskiej w takich systemach wąchają się w granicach 50-60 bar. Najtańszymi układami do odsalania wód oceanicznych są systemy SWRO z wbudowanym odzyskiem ciśnieniowym po membranowym, który ponownie zasila na wejściu membranę. W takich osmozach u niewielu producentów na świecie można dostrzec dość duży odzysk energii elektrycznej do 65%. W dobie obecnego kryzysu energetycznego przy paliwach kopalnych(brudna energia) można zabudować takie jednostki i zasilać je z baków energii zasilanych z PV lub wiatraków. Jest to najbardziej ekonomiczne rozwiązanie do pozyskiwania wody pitnej w dobie obecnej gdzie źródłem uzdatniania jest woda morska. Patrz dział link







