Cząstki glebowe, piasek i minerały zmyte z powierzchni ziemi do wód, zwykle po opadach deszczowych.
-
Osady
-
Osiadanie
Opadanie substancji, która nie rozpuszcza się w wodzie a jej gęstość jest większa niż gęstość wody.
-
Osad ściekowy
Osad powstały w kanalizacji publicznej.
-
Osad (ściekowy), szlam
Półstała pozostałość, zawierająca mikroorganizmy i ich produkty, z każdego procesu oczyszczania wody.
-
Oczyszczanie trzeciego stopnia
Zaawansowane oczyszczanie ścieków uwzględniające oczyszczanie biologiczne usuwając składniki takie jak fosfor, azot i większość BZT i zawiesin.
-
Oczyszczalnia
Obiekt wybudowany do oczyszczania ścieków przed ich zrzutem do środowiska.
-
Odpływ miejski
Woda odpływająca z powierzchni ulic miast zawierająca zanieczyszczenia wpływająca do kanalizacji lub odbiorników.
-
Odwrócona Osmoza
Odwrócona osmoza jest procesem, który omija wiele ograniczeń destylacji i dejonizacji.
Dla wyjaśnienia odwróconej osmozy popatrzmy najpierw na osmozę.Jest to proces naturalny, występujący zawsze, gdy rozcieńczony roztwór jest oddzielony od roztworu stężonego przez membranę półprzepuszczalną. Woda, „napędzana” przez siłę wywołaną różnicą stężeń – ciśnieniem osmotycznym – przechodzi przez membranę z roztworu rozcieńczonego do roztworu stężonego.
Przepływ wody trwa aż do takiego rozcieńczenia roztworu stężonego, że ciśnienie wsteczne zatrzyma dalszy przepływ przez membranę (równowaga osmotyczna). Jeśli ciśnienie większe niż ciśnienie osmotyczne zostanie przyłożone po stronie membrany o większym stężeniu, normalny przepływ osmotyczny zostanie odwrócony - woda przechodzi przez membranę z roztworu stężonego i jest w ten sposób pozbawiana zawartych w niej zanieczyszczeń.Jest to podstawowa zasada odwróconej osmozy (czasami nazywanej również hyperfiltracją). W praktyce, woda jest pompowana do ciśnieniowego zbiornika zawierającego spiralę lub zespół wydrążonych włókien wykonanych z membrany pół-przepuszczalnej. Woda oczyszczona przechodzi przez membranę tworząc „przesącz”.
Zanieczyszczenia pozostają w pozostałej wodzie – zwanej „koncentratem” – która jest odprowadzana w sposób ciągły do kanalizacji. Obecne generacje kompozytowych cienkowarstwowych poliamidowych membran odwróconej osmozy usuwają 90-98% jonów nieorganicznych, wraz z praktycznie wszystkimi dużymi zanieczyszczeniami niejonowymi, oraz cząsteczki organiczne o ciężarze cząsteczkowym większym niż 100.
Rozpuszczone gazy nie są usuwane. Odwrócona osmoza ma zdolność zabezpieczania systemu przed bakteriami i pirogenami. Jest często łączona z wymianą jonową w celu istotnego wydłużenia żywotności wkładów jonowymiennych, i otrzymania wody o niskiej zawartości zanieczyszczeń organicznych. Bezpośrednie pobieranie wody po odwróconej osmozie zapewnia źródło wody o niskiej zawartości bakterii. -
Odkrzemianie za pomocą tlenków metali
Odkrzemienianie można również wykonać za pomocą tlenków takich jak: żelaza, chromu,glinu, cynku, magnezu, kadmu, miedzi w postaci żeli ich tlenków w postaci czystej lub osadza się je na porowatym złożu obojętnym: koks, węgiel aktywny, pumeks. Prawdopodobnie powstają związki typu adsorpcyjnego. Metody fizyczno-chemiczne obejmują odkrzemianie elektrolityczne i za pomocą jonitów.
-
Osadniki
Służą one do zatrzymywania zawiesin łatwo-opadających, naturalnych lub wytworzonych w procesie koagulacji i chemicznego strącania związków trudno rozpuszczalnych. Ich miejsce w układzie urządzeń zależy od jakości wody, a więc rodzaju i kolejności procesów jednostkowych oczyszczania wody (wstępne dla zawiesin łatwo opadających i wtórne po koagulacji i chemicznym strącaniu). Miarą skuteczności działania osadników jest zawartość zawiesin w wodzie po sedymentacji i zależy od rodzaju cząstek oraz czasu sedymentacji. W celu określenia parametrów sedymentacji zawiesin o nieznanej gęstości, wielkości i charakterze wymagane są badania laboratoryjne.
Wprowadzona woda pozostaje w osadniku (osadniki wstępne) w spokoju i przepływa bardzo powoli, a zawiesiny opadają na dno. Klarowne górne warstwy wody odprowadza się do dalszych etapów oczyszczania. Na tym etapie nie usuwane są zanieczyszczenia koloidalne. Osadniki bywają o działaniu okresowym lub ciągłym, ze stałym przepływem wody – poziomym, pionowym lub mieszanym, odśrodkowe i wielo-strumieniowe.
Osadniki poziome
Usuwają one do 70% zawiesin. Szybkość przepływu V=2-7 mm/s, czas przebywania t=2-3 a nawet 6 godzin.
Osadniki pionowe
Prędkość przepływu wody w rurze centralnej wynosi 20 - 25 mm/s, a prędkość wznoszenia się wody wewnątrz osadnika 0,5 - 0,75 mm/s, czas przebywania wody w osadniku jest ok. 2 godzin, wydajność usuwania zawiesin 70 - 90%. Nadają się one szczególnie do wód o dość szybko opadających zawiesinach (np. po koagulacji).
Osadniki odśrodkowe
Kierunek ruchu wody jest zbliżony do poziomego, a cylindryczny kształt czyni go podobnym do osadnika pionowego. Charakteryzuje go zmienna prędkość przepływu.
Woda po filtrach zwykle kierowana jest na filtry zapewniające dalsze usuwanie zawiesin. -
Odżelazianie wody
Związki żelaza w wodzie pochodzić mogą z różnych źródeł: z gruntu, z zanieczyszczeń ściekami, z korozji żelaznych zbiorników i przewodów. Wody żelaziste mają szereg ujemnych cech: nieprzyjemny, specyficzny zapach i żelazisty smak, skłonność do osadzania szlamów w rurociągach, grzejnikach, wyparkach, pozostawianie plam na pranych tkaninach, pokrywanie żółtymi plamami porcelany i szkła, ujemny wpływ na jakość produktów spożywczych i wyrobów przemysłowych. Woda do picia nie powinna zawierać więcej niż około 0,3 mg/l, powyżej 0,5 mg/l jest dawką zabójczą dla roślin a 1mg/l dla ryb. Wody żelaziste sprzyjają rozwojowi bakterii żelazistych w instalacjach gdzie wytwarzają rdzę gąbczastą lub nitkowatą - co powoduje zatykanie przewodów, zawartość żelaza w wodzie sprzyja rozwojowi roślin wodnych np. alg. Woda w Wiśle zawiera 8mg/l żelaza zaś dopuszczalne zawartości Fe do picia - max 0,3mg/l, do produkcji pigmentów poniżej 0,001mg/l, zaś do produkcji papierów wartościowych jeszcze mniej.
Odżelazianie wody można realizować na drodze: - napowietrzania (aeracja) i filtrowania
- napowietrzania, nawapniania i filtrowania
- koagulacji.O wyborze metody decydują: pochodzenie wody, skład fizyczno- chemiczny wód naturalnych, ilość i rodzaj występujących związków Fe. Napowietrzanie i filtrowanie. Odżelaziacze otwarte
Tę metodę stosuje się do wód wgłębnych, nie zawierających tlenu.Fe(HCO3)2 + 2 H2O → Fe(OH)2 + 2H2O + 2 CO2
2 Fe(OH)2 +0,5 O2 + H2O → 2 Fe(OH)3
Napowietrzanie wykonuje się przez rozdeszczowienie, rozpylanie za pomocą dysz, wtłaczanie powietrza pod ciśnieniem do wody, ściekanie cienkich warstw wody po materiałach porowatych. -
Odżelaziacz zamknięty ciśnieniowy
Odżelaziacze ciśnieniowe mogą być jednostopniowe (dla zawartości Fe poniżej 2mg/l) lub dwustopniowe (gdy żelaza jest powyżej 2mg/l) , ich budowa przypomina filtry ciśnieniowe. Napowietrzanie i filtrowanie odbywa się pod ciśnieniem.
-
Odżelaziacze jednostopniowe
Składają się ze złoża filtracyjnego z piasku kwarcowego o wysokości 1 - 1,5 m i uziarnieniu 0,8 - 1mm, wydzielający się CO2 wraz z powietrzem jest usuwany.
-
Odżelaziacze dwustopniowe
W odżelazianiu dwustopniowym znajdują się dwie warstwy wypełnienia: warstwa podtrzymująca i kontaktowa.
Prędkość filtracji waha się od 15 - 20 m/h. Ogólnie odżelazianie za pomocą napowietrzania i filtrowania pozwala zmniejszyć ilość żelaza do 0,2 mg/l. -
Odżelazianie przez napowietrzanie i nawapnianie
Stosuje się, gdy żelazo występuje w postaci dobrze rozpuszczalnych soli. Nawapnianie pozwala zmniejszyć ilość Fe do 0,1 - 0,2 mg/l.
2 FeSO4 + 2 Ca(OH)2 → 2 Fe(OH)2 + 2 CaSO4
2 Fe(OH)2 + 0,5 O2 + H2O → 2 Fe(OH)3
-
Odżelazianie za pomocą koagulacji
Stosuje się do tych wód gdzie są obecne związki koloidowe lub drobne zawiesiny Fe(OH)3, Fe(OH)2, FeS , koloidowe związki organiczne np. związki humusowe, pH powinno być utrzymywane w zakresie 5,7 - 7,5. Usuwanie kwasów humusowych wymaga uprzedniego utlenienia za pomocą KmnO4 lub Cl2, ponieważ: one utleniają się trudniej niż Fe(OH)2, tworzą ochronne koloidy. Związki humusowe mają charakter kwasowy i wymagają ponadto zobojętnienia wapnem.
-
Osmoza a ultra i mikrofiltracja
Odwrócona osmoza zdecydowanie jednak różni się od innych technik tego typu, takich jak ultra i mikrofiltracja. W procesach MF i UF podstawą separacji jest efekt sitowy, a tymczasem w RO efekt ten praktycznie nie występuje.
-
ODMANGANIANIE WODY
Mangan może występować w postaci wodorowęglanu lub siarczanu a także w postaci związków organicznych, występuje on zawsze obok żelaza. Podczas gotowania na powierzchni tworzy się kożuszek. Wg higienistów zawartość związków manganu w większych ilościach jest szkodliwa dla zdrowia człowieka.
Mn(HCO3)2 + 0,5 O2 + 2 Ca(OH)2 → Mn(OH)4 + 2 CaCO3 + H2O
MnSO4 + 0,5 O2 + H2O + Ca(OH)2 → Mn(OH)4 + CaSO4 wytrącający się wodorotlenek manganowy przechodzi w MnO2*2 H2O
Najczęściej stosuje się następujące metody:
napowietrzanie z nawapnianiem i filtrowaniem, filtrowanie przez aktywne złoże, filtrowanie przez kationit manganowy, koagulacja.
-
Ozonowanie wody
Ozonowanie wody jest nowoczesną metodą. Ozon otrzymuje się metodą fotochemiczną, na drodze elekrolitycznej, na drodze syntezy chemiczno-nuklearnej, metodą “cichych “ wyładowań elektrycznych. Chemizm ozonowania nie jest jeszcze poznany. Ogólnie przyjmuje się, że działa silnie tlen atomowy.
Ozonowanie skutecznie usuwa wiele typowych zanieczyszczeń zarówno nieorganicznych jak organicznych związków na drodze utleniania oraz poprawia własności organoleptyczne (utlenia H2S do siarki i siarczanów, cyjanki do azotu i dwutlenku węgla, związki barwne pochodzące od kwasów humusowych, fenole utlenia do CO2, węglowodory często dają substancje rakotwórcze, substancje powierzchniowoczynne nie utleniają się całkowicie, zaś pestycydy są bardzo odporne na działanie ozonu zaś zapach i smak są całkowicie likwidowane).
-
Odolejanie wody
Woda do celów spożywczych i do zasilania kotłów musi być poddana odtłuszczeniu (nie może zawierać więcej niż 1-3 mg/l). Głównymi metodami odolejania są:
* metoda mechaniczna - przepuszczanie wody przez odoliwiacze, tj. zbiorniki wypełnione koksem węglem aktywnym, watą drzewną. Oczyszczanie na węglu aktywnym w temperaturze 50-80 0C pozwala zmniejszyć zaoliwienie do 0,3-1 mg/l.* metoda koagulacji - ponieważ zawiesiny olejów mają charakter koloidów usuwa się je za pomocą koagulantów: siarczanów glinu lub żelaza w
temperaturze 50 0C w ciągu 1-2 godzin.
*metoda elektrolityczna - ona polega na zastosowaniu elektrod żelaznych pod niskim napięciem zanurzonych w wodzie z dodatkiem soli. Przepływający prąd niszczy emulsje, koloidalne cząstki pobierają ładunki elektryczne i koagulują, a tworzący się wodorotlenek żelaza (III) adsorbuje cząstki oleju i opada na dno. Tą metodą uzyskuje się spadek zawartości olejów do 0,5 mg/l.







