wszystkie | A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | R | S | T | U | W | Y | Z
  • Mikroskładniki, pierwiastki śladowe, rzadkie pierwiastki, *mikroelementy

     Grupa pierwiastków, które w wodach podziemnych występują w nieznacznych ilościach, najczęściej nie przekraczając stężeń 1 mg/dm3. Lokalnie stężenia ich mogą sięgać kilkudziesięciu, a nawet setek i tysięcy mg/dm3. Niskie stężenia m. uwarunkowane są najczęściej małymi klarkami tych pierwiastków w litosferze lub ograniczoną predyspozycją do migracji wodnej. Wiele m. dostaje się do wód podziemnych wraz z zanieczyszczeniami. Pojęcie mikroelement stosowane w innych naukach przyrodniczych (biologii, geochemii) obejmuje inny zespół pierwiastków, stąd korzystniej w hydrogeologii posługiwać się pojęciem mikroskładniki Niekiedy pojęciem m. obejmowane są też różne związki, zwłaszcza zanieczyszczenia, występujące w wodach w śladowych ilościach. [Słownik hydrogeologiczny, PIG 2002, Warszawa]

  • Zaawansowane oczyszczanie ścieków

    Każde oczyszczanie ścieków uwzględniające usuwanie składników takich jak fosfor i azot oraz duży procent substancji zawieszonej.

  • Środki odkażające

    Ciecze lub gazy służące do dezynfekcji filtrów, rurociągów, systemów etc.

  • Mineralizacja (substancji organicznej), rozkład (substancji organicznej), *dekompozycja (substancji organicznej); *destrukcja (substancji organicznej)

     Całokształt procesów odbywających się m.in. w wodach podziemnych, w wyniku których związki organiczne ulegają rozkładowi na formy coraz prostsze, aż do form mineralnych. M. substancji organicznej traktować można jako końcowy etap biodegradacji (biodegradacja całkowita). W warunkach tlenowych m. przebiega w pełniejszym zakresie niż w beztlenowych. [Słownik hydrogeologiczny, PIG 2002, Warszawa]

  • Powinowactwo

    Chęć z jaką jon w wymieniaczu łączy się i jest zatrzymywany z jonem-odpowiednikiem o przeciwnym ładunku. Na powinowactwo bardzo wpływa stężenie elektrolitu otaczającego wymieniacz.

  • Mineralizacja wód

    1. Podstawowa cecha chemiczna wody, określana w badaniach hydrogeochemicznych m.in. przy ocenie jakości wody i różnego rodzaju klasyfikacjach wód. Oblicza się ją sumując stężenia wszystkich mineralnych składników wody. Minimalna ilość oznaczeń to makroskładniki, mineralne formy azotu (jony azotanowe i jony amonowe) oraz jony żelaza (jony żelazawe i jony żelazowe). 
     2. Przybliżonymi miarami mineralizacji wody mogą być sucha pozostałość, substancje rozpuszczone, przewodność elektrolityczna właściwa, a nawet twardość wody. M. w. wyrażana jest w [mg/dm3]. [Słownik hydrogeologiczny, PIG 2002, Warszawa]

    Podział wód ze względu na ich mineralizację [w g/dm3]:

    • słodka, zwykła < 1;
    • półsłodka 1–3;
    • słonawa 3–10;
    • słona 10–35;
    • solanka > 35;
    • solanka silna > 150; [Słownik hydrogeologiczny, PIG 2002, Warszawa]
  • Monitoring wód podziemnych

     Kontrolno-decyzyjny system oceny dynamiki antropogenicznych przemian w wodach podziemnych. Polega na prowadzeniu w wybranych charakterystycznych punktach (stacjach, posterunkach, punktach obserwacyjnych) powtarzalnych pomiarów i badań stanu zwierciadła wód podziemnych i ich jakości oraz interpretacji ich wyników w aspekcie ochrony środowiska wodnego. Celem monitorowania wód podziemnych jest wspomaganie działań zmierzających do likwidacji lub ograniczenia ujemnego wpływu czynników antropogenicznych na wody podziemne. Monitoring wód podziemnych jest w Polsce prowadzony w sieciach: krajowej, regionalnych i lokalnych. Sieć krajową tworzą wybrane, reprezentatywne punkty (stanowiska) obserwacyjne (aktualnie 726). Głównym zadaniem monitoringu regionalnego jest rozpoznanie oraz stała kontrola jakości wód w zbiornikach o znaczeniu regionalnym, w tym GZWP. Zadaniem monitoringu lokalnego jest rozpoznanie i śledzenie wpływu (stwierdzonych i potencjalnych) ognisk zanieczyszczeń na jakość wód podziemnych. Dla ujęć wód podziemnych ma znaczenie osłonowe. [Słownik hydrogeologiczny, PIG 2002, Warszawa] 

  • Nadkład poziomu wodonośnego

     Wszystkie utwory występujące ponad poziomem wodonośnym. Dla wód swobodnych strefa leżąca ponad zwierciadłem wód podziemnych obejmuje strefę aeracji, a dla wód naporowych ponadto utwory leżące nad poziomem wodonośnym. Terminu tego używa się najczęściej rozpatrując zagrożenie wód podziemnych. [Słownik hydrogeologiczny, PIG 2002, Warszawa].

  • Naturalne surowce lecznicze

     Kopaliny lecznicze, w tym wody lecznicze, peloidy oraz gazy wykorzystywane w utrzymaniu zdrowia, a także w leczeniu lub łagodzeniu skutków albo objawów chorób. [Ustawa z dn. 25 lipca 2001r. o uzdrowiskach, gminach uzdrowiskowych i lecznictwie uzdrowiskowym]

  • Naturalna woda mineralna

    Woda podziemna wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, charakteryzująca się stabilnym składem mineralnym oraz właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi, określonymi według wymagań i kryteriów. [Dz. U. Nr 276, poz. 2738]

  • Naturalna woda mineralna

     Woda eksploatowana z udokumentowanych zasobów wody podziemnej, wydobywana jednym lub kilkoma otworami wierconymi lub źródłami, pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, charakteryzująca się stabilnym składem mineralnym oraz właściwościami mającymi znaczenie fizjologiczne, powodującymi korzystne oddziaływanie na zdrowie ludzi. [Dz. U. Nr 120, poz. 1258]

  • Naturalna woda źródlana

     Woda podziemna wydobywana jednym lub kilkoma otworami naturalnymi lub wierconymi, pierwotnie czysta pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, nieróżniąca się właściwościami i składem mineralnym od wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi, określonymi w przepisach o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. [Dz. U. Nr 276, poz. 2738]

  • Normy jakości wody pitnej

     Obowiązujące przepisy normatywne bądź sanitarne ustalające dopuszczalne dla wód pitnych stężenia różnych (zwłaszcza niepożądanych) substancji oraz zanieczyszczeń bakteriologicznych. W polskich przepisach sanitarnych (Rozporządzenie Min. Zdr. i Opieki Społecznej z 4.V.1990) podano 43 chemiczne i fizyko-chemiczne wskaźniki jakości wody określając maksymalne dopuszczalne stężenia ich w wodach pitnych. Stosowane w Polsce normy (P.N.) nie podają informacji dotyczących dopuszczalnych stężeń dla wody pitnej, a dotyczą metod określania różnego rodzaju parametrów i wskaźników. Nie są też ogólnie obowiązujące we wszystkich działach gospodarki. Kryteria jakości wody, Wymogi jakościowe wód podziemnych. [Słownik hydrogeologiczny, PIG 2002, Warszawa]

  • Pojemność neutralizacji kwasów (CNA)

    Miara pojemności/zdolności buforującej wody; zdolność wody do opierania się zmianom pH.

  • Zaawansowany proces utleniania

    Jeden z kilku kombinacji procesu utleniania. Zaawansowany proces utleniania chemicznego używa chemicznych utleniaczy do redukcji poziomów ChZT/BZT, oraz do usuwania organicznych oraz nieorganicznych substancji utleniających się. W wyniku tego procesu materia organiczna może zostać całkowicie utleniona do dwutlenku węgla i wody, choć zwykle nie jest konieczne utlenianie do tego poziomu.

  • Szerokie spektrum zaawansowanego procesu utleniania jest dostępne:

    • Proces chemicznego utleniania z użyciem nadtlenku wodoru, ozonu, połączenia nadtlenku z ozonem, podchlorynu, reagentu.
    • Utlenianie wzmocnione UV (Ultra-fiolet) takie jak UV/ ozon, UV/ wodór, UV/powietrze
    • Mokre utlenianie (wet air oxidation) i katalityczne mokre utlenianie (powietrze jest utleniaczem)
  • Zaawansowane oczyszczanie wody

    Poziom oczyszczania ścieków wymagający 85% redukcji stężenia zanieczyszczeń, znane tez jako oczyszczanie III stopnia.

  • Nieczystości

    Cząsteczki lub inne elementy powodujące że woda jest zanieczyszczona.

  • Napowietrzanie

    Technika używana w oczyszczaniu wody wymagającej dostarczenia tlenu, znana jako tlenowe biologiczne oczyszczanie wody. Woda oczyszczana jest traktowana albo za pomocą rozpylanych kropli wody lub powietrza dostarczanego np. za pomocą urządzeń napowietrzających. Powietrze jest wciskane w wodę tworząc bąbelki i wodzie zostaje dostarczony tlen.

  • Zbiornik napowietrzający, areator

    Zbiornik używany do wstrzykiwania powietrza w wodę.

Tagi